طراحی سوالات مفهومی

شیوه نامه طراحی سوالات مفهومی

اهداف
: باتوجه به برنامه درسی ملی وتحولات بنیادین آنها براساس روش فعال فعالیت های
گروهی واستفاده از آموزش الکترونیکی می توان اهداف طراحی سوالات مفهومی واستاندارد
رادر چندین محور به صورت زیر مشخص کرد :

-1 به دلیل تغییر در شیوه گزینش دانشجو در دانشگاهها و حذف کنکور در سنوات آینده،
بهتر است سوالات مفهومی جایگزین سوالات رویه ای شوند تا شناسایی استعداد ها بهترصورت گیرد .

-2 ایجاد رقابت وهماهنگی در معلمان ودبیران برای طراحی سوالات مفهومی که با شیوه
های نوین یاددهی – یادگیری و فعالیتهای  گروهی انطباق کامل دارد .

-3 نظر به برنامه درسی ملی ، تحول بنیادین وتغییر محتوای کتب درسی تغییر نگرش و
رویه در طراحی سوالات ضروری است .

-4 طراحی سوالات بر اساس معیارهای مفهومی واستانداردبه یقین زمینه ساز تغییر در
نگرش ونحوه یادگیری است .

-5 طراحی سوالات مفهومی و استاندراد خود عاملی در جهت تقویت خلاقیت و نوآوری دانش آموزان خواهد بود .

-6 بخاطر تاثیر سوابق تحصیلی در ورود دانش آموزان به دانشگاه طراحی سوالات مفهومی و استاندارد ضروری می باشد .

-7 با توجه به رویکرد مفهومی بودن سوالات نهایی طراحی سوالات بر این مبنا برای
کمک به دانش آموزان امری ضروری است .

تعریف سوالات مفهومی واستاندارد

ارائه دادن یک تعریف جامع از سوال مفهومی بدون توجه به شیوه های نوین آموزش که
عبارتند از : روش های فعال ، فعالیت گروهی وآموزش الکترونیکی امکان پذیر نیست بلکه معلم با طرح یک مسئله که بر گرفته از زندگی طبیعی است ( ورودی روش فعال ) به عنوان یک راهنما دانش آموزان را به فکر کردن در مورد مسئله طرح شده تشویق می کند .( تحریک انگیزه ) سپس معلم با ایجاد یک محیط تعاملی راه حل های مطرح شده را مدیریت کرده ( فازهای متوالی ) ونتیجه بدست آمده را بین دانش آموزان باز گو می کند ( وحدت شخصیت ) بدین ترتیب روند آموزش ادامه می یابد و مفهوم مورد نظر به دانش آموزان القا می شود . از این رو معلم می تواند آموزش همگرا داشته باشد یعنی مفهوم ونقطه پایانی برای معلم مشخص بوده وبا مدیریت مناسب دانش آموزان را به نقطه مطلوب برساند یا اینکه آنها را هدایت کرده تا به دیدگاههای متفاوتی در مورد مفهوم مورد نظر برسند .

بنابراین به سوالاتی ، سوالات مفهومی گفته می شود که با چالش کشاندن مفاهیم
آموزش داده شده بطور فعال به دیدگاههای متفاوتی از آن مفهوم برسد . به عبارت دیگر
سوال مفهومی باید بتواند مفهوم آموزش داده شده توسط معلم را که به صورت همگرا است
را به دیدگاههای واگرا تغییر رفتار دهد . به طور کلی در سوالات مفهومی سطوح بالای
حیطه شناختی مطرح است . انتظار می رود روند طراحی سوالات امتحانی نیز باید
منطبق با رویکرد آموزشی ؛ تغییر کند . به عبارت دیگر سوالات امتحانی نیز باید به
صورتی باشد که دانش آموز در حل آن از تجربه شخصی که در کلاس درس بدست آورده ؛استفاده کند .

طبعا طراحی سوالات مفهومی و استاندارد بدون ارائه بخشی از حل آن ( راهنمایی ) برای ایجاد انگیزه در دانش آموزان و تمایل به ادامه حل سوال ؛امکان ناپذیر است . زیرا ترغیب دانش آموز به حل رویکردهای مورد هدف در تالیف کتب جدید آموزشی است .

معیارها وملاک های ارزیا بی سوالات : راهنمای سوالات مفهومی و استاندارد

وقتی می خواهید امتحان بگیرید به چه فکر می کنید؟

آیا این امتحان دارای روایی و پایایی است؟

آیا این امتحان قابل اجرا است؟

برای بالا بردن روایی و پایایی امتحان چه باید کرد؟

برای قابل اجرا شدن یک امتحان چه پیشنهادی دارید؟

نکات قابل توجه برای افزایش روایی امتحان :

- جدول مشخصات امتحان تهیه شود .

- از انواع سوالات استفاده شود .

- سوالات ، تمام سطوح یادگیری را اندازه بگیرد .

- نمونه سوالات ما نمونه جامعی از تمام سوالات ممکن باشد .

عوامل موثر در پایایی امتحان :

عوامل بیرونی :

- خصوصیات دانش آموز مانند بیماری ، اضطراب و ...

- محیط فیزیکی مانند : گرما و سرما، محل مناسب نشستن ، سوز ، سر و صدا و ...

- نحوه اجرا : به صورت مناسب اجرا شود در زمان مناسب در مورد اجرای آن مثلا این
که چقدر زمان دارند ، چگونه اجرا کنند، پاسخنامه دارد یا خیر و راهنمایی لازم داده
شود و در زمان خستگی دانش آموزان اجرا نشود .

عوامل درونی :

- آسان و دشواری سوال : وقتی سوالات خیلی سخت ویا خیلی آسان باشند بین افرادی
که یاد دارند و افرادی که یاد ندارند تفاوت قائل نمی شود .

- تعداد سوالات : هر چه تعداد سوالات بیشتر باشد پایایی امتحان بیشتر است و
محتوای بیشتری را اندازه می گیرد به شرطی که آنقدر زیاد نباشد که دانش آموزان به
دلیل خستگی به بعضی از سوالات پاسخ ندهند .

برای تهیه جدول مشخصات امتحان باید مراحل زیر را طی کنیم :

-1 فهرست کردن تمام اهداف رفتاری . 


-2 قرار دادن محتوای درسی در مقابل اهداف رفتاری 

 
-3 مشخص کردن سطوح یادگیری هر یک از اهداف رفتاری

/ 0 نظر / 12 بازدید