بی نظمی در کلاس درس

علل بی نظمی دانش آموزان در کلاس درس و شیوه های برخورد با آن

 بسیاری از معلمان و حتی مدیـران مـدارس از دانش آموزانی که به اعتقاد آن ها شلوغ هستند و رفتارهای نا خواسته و نا مناسبی از خود بروز می دهند وبه این ترتیب نظم و انضباط مدرسه و کلاس درس را دچار اخلال می کنند گله دارند . هرکدام از این افراد واکنش های متفاوتی در مقابل این نوع دانش آموزان از خود نشان می دهند و تصمیم گیری ها ی آنان در این زمینه هم متفاوت است . معمول ترین و آشکار ترین این تصــمیـم گیـری ها  برای کاهش یا از بین رفــتن بی نظمی ، گرفتن تعهد کتبی از دانش آموزان و در صورت تکرار از والدین آنان ، تهدید به تنبیه و حتی عملی کردن آن و در نهایت اخراج موقتی از کلاس و مدرسه است . از این رو ،  نگارش این مقاله و مطالعه ی آن ،  به معلمان و مدیران کمک می کند تا تصمیمات آگاهانه تری بگیرند . 

در زمــینه ی بی نظــمی دانــش آمــوزان در کـلاس درس ، معلمان بایــد به سه سوال پاسخ دهند :

  1) علل و عوامل بی نظمی دانش آموزان کدام اند ؟

 2 ) چگونه می‌توان از بروز و ظهور رفتار های نا مناسب
دانش آموزان ، که نظم و انضبــاط را به مخاطره می اندازند ،  پیشگیری کرد ؟

3 ) به هنگام وقوع رفتار های نا مطلوب دانش آموزان ، چه باید کرد ؟ 

 برای پاسخ دادن به این سوال هــا به عــبارت دیــگــر ، شنا سایی علل و عوامل بی نظمی دانش آموزان در مجموعه عامل های متعدد  ، باید زیر مجموعه ای از عوامل کشف شوند تا با ارائه ی راه کار های کاربردی برای از بین بردن یا کاهش آن ها ، تغییرات مناسب و مثبت در کیفیت نظم و انضباط مدرسه ایجادشود. در این ارتباط ، کارگاهی با حضور عده ای از معلمان با تجربه در مراکز تربیتمعلم یاسوج برگزار شد . حاصل چند جلسه بارش مغزی در این کار گاه برای پاسخ به سوال های یاد شده ،  بررسی شد . سپس با اندکی دخل و تصرف و تغییر در دید گاه های افراد  ،  این مقاله برای استفاده ی معلمان و مدیران مدارس و دست اندر کارانتعلیم و تربیتتهیه و تنظیم شد.

علل بی انضباطی دانش آموزان را می توان با توجه به ابعاد در یک مقاله نمی گنجد ،  اما به دلیل کاربردی بودن بحث وجلوگیری از طولانی شدن آن  ابتدا به ذکر علل و عوامل کلی بی انـضباطی دانــش آموزان می پردازیم ، آنگاه حاصل هم اندیشی معلمان باجربه را در این زمینه به طور مختصر بررسی می کنیم و در پایان هر قسمت  ، راهکار های عملی برای جلوگیری از بی انضباطی دانش آموزان رابه منظور برقراری نظم و انضباط در مدرسه ارائه می کنیم .

 علل و عوامل بی نظمی دانش آموزان را می‌توان به پنج دسته
تقسیم کرد :

الف ) علل مربوط به دانش آموزان (ویژگی های فردی آنان )    ب ) عوامل مربوط به معلم

ج ) عوامل مربوط به فضای مدرسه  ، کلاس درس و کارکنان ستادی مدرسه

 د) ویژگی های خانوادگی دانش آموزان     و ) عوامل اجتماعی .

 نظم و انضباط تعاریف متعددی دارد. عده ای کنترل رفتار فراگیرند گان و تسلط بر عوامل رفتاری آنان را انضباط می نامند . برخی دیگر معتقدندنظم و انضباط شامل هر نوع سازماندهی در محیط مدرسه و کلاس است ،  به نحوی که سبب افزایش یاد گیری شود . صفوی ( 1383 ) می گوید« انضباط عبارت است ازاعمال قواعد و مقرراتی که یاد گیری از تسهیل می کند و اخلال در کلاس را به حداقل کاهش می دهد (ص 266 ) . لو فرانسوا (1991 ) معتقد است " انضباط" به آن دسته از اعمال معلم اطلاق می شود که مانع سر زدن  رفتارهایی از دانش آموز است که فعالیت کلاسی را مختل یا تهدید به اخلال می کنند(نقل از زمانی ، 1378) با وجود این ،  بی نظمی یا بی انضباطی را می‌توان این گونه تعریف کرد :  انجام دادن هر عمل یا رفتاری به وسیله ی دانش آموز که سازماندهی مدرسه و فعالیت های کلاس را مختل یا تهدید به اخلال می کند. بروز رفتارهایی از دانش آموزان که انضباط کلاس را مختل می کنند  ، تنها به معلم و کلاس درس مربوط نیستند، بلکه همان طور که قبلا گفته شد علل دیگری نظیر عوامل آموزشگاهی‌ ،  خانوادگی ، اجتماعی و... وجود دارند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم زمینه را برای بروز رفتار های مخرب دانش آموزان فراهم می‌کنند . بنابراین ،  برای برقراری انضباط در کلاس درس و اداره ی آن  ، معلمان باید قبل از برقراری  نظم و انضباط اقدامات لازم را برای پیشگیری از رفتار های نامناسب دانش آموزان را به کار گیرند ؛ زیرا پیشگیری مهم تر از در مان است  . کانین ( 1970 ) در تحقیق خود که به مقایسه ی رفتار معلمان در کلاس های دارای رفتارهایی نا مطلوب وکلاس‌های عادی پرداخته است او می‌گوید : تفاوت این کلاس‌ها به نحوه‌ی پاسخ گویی معلمان به رفتار نامطلوب  دانش آموزان مربوط نیست ،  بلکه از اقدامات پیشگیرانه ی آن ها نا شی می‌شود  به هر حال بی نظمی های  دانش آموزان در کلاس علل متعدد دارد.

 الف – علل مربوط به دانش آموزان 

گاهی علل بی نظمی در کلاس ناشی از خود دانش‌آموز است . برخی از این
علت ها عبارت است از :

1 ) ناراحتی های جسمی ، روحی و روانی       2 ) نداشتن علاقه و انگیزه 

 3 ) سر در گم بودن و بی اعتنایی به انتظارات معلم و قوانین ومقررات مدرسه و کلاس درس

 4 ) نداشتن برنا مه ی مشخص مطالعه       5 ) کم خوابی و خستگی مفرط      

   6 ) انجام دادن تکالیف خود   7 ) تغذیه ی نا مناسب       8 ) نا امیدی به آینده            9 ) استقلال طلبی و مقابله با اقتدار معلم .

از بین بردن یا کاهش عوامل بی نظمی ، در درجه ی اول مستلزم هم کاری و
هماهنگی میان خانه و مدرسه است ، و روشن است که معلمان و اولیای مدرسه به تنهایی وبدون همکاری والدین کاری از پیش نخواهند برد . بنا براین ، در نظام آموزش و پرورش برای برقراری ار تباط میان خانه و مدرسه نهاد مستقلی به نام انجمن اولیا و مربیان به وجود آمده است که این نهاد در هر مدرسه ای برای آگا هی والدین از مراحل رشد فرزندان خود در سنین متفاوت و آگاه کردن آن ها از این مسائل فعالیت می کند :

 1-       توجه والدین به وضعیت جسمی وروحی فرزندان خود

2-       ایجاد شرایط  ، موقعیت و امکانات مورد نیاز برای پیشرفت تحصیلی فرزندان خود

3-        تشویق ما دی و معنوی وتقویت اعتماد به نفس آن ها

4-        پذیرش وضعیت خاص فرزندان خود و مقایسه نکردن آن ها با افراد دیگر

5-        تبعیض قایل نشدن بین آن ها

6-        تهیه ی میز و صندلی ،اتاق مطالعه ، وسایل مورد نیاز ، رعایت سکوت هنگام مطالعه

7-       کمک به آن ها در تهیه واجرای برنامه ی  مطالعه 

8-       تشویق آن ها به ورزش وتفریحات سالم و تنظیم خواب و استراحت آن ها

9-       داشتن برنامه ی تغذیه ی مناسب  ، کمک به آن ها در انتخاب دوستان مناسب

10-       آگاه کردن فرزندان از وظایف خود در مدرسه و خانه ، رعایت حقوق معلمان و کمک به دوستان و هم کلاسان خود   و در نهایت تشویق آن ها به رعایت نظم و انضباط  در مدرسه و کلاس درس ،  اغلب، والدین علاقه مندند که بدانند در طول سال تحصیلی، درخصوص امور تحصیلی وحتی تر بیتی فرزندان خود ، چه وظیفه ای به عهده دارند وچه کمک هایی سبب پیشرفت تحصیلی فرزندانشان می شود . آگاهی از این مسائل، مستلزم ارتباط مستمر با مدرسه است. 

ب- علل مربوط به معلم

1) فقدان آماد گی جسمی ، روحی و روانی معلم    2 ) نا مناسب بودن وضعیت ظاهری معلم

3 ) نا آگاهی از روش های جدید تدریس و استفاده ی مکرر از روش های سنتی

4 ) بی علاقه بودن به شغل معلمی  5 ) نا توانی دربرقراری ارتباط مطلوب با دانش آموزان

 6 ) رعایت نکردن عدالت آموزشی ( تبعیض بین دانش آموزان ) 

    7 ) نا مناسب و نا رسا بودن صدا ی معلم

 8 ) نداشتن طرح درس       9) بی توجهی به نیاز های دانش آموزان   

        10)   فعال بودن معلم و منفعل بودن دانش آموزان

 11) استفاده ی نا مناسب از تشویق و تنبیه     

    12) بی حـوصــلگی و نداشتن صــبر و بــر د بــاری و سعه ی صدر

13 ) بی نظمی معلم (نظیر دیر آمدن به کلاس و ترک زود هنگام آن و...    

     14 ) تسلط نداشتن به موضوع مورد یاد گیری

 15 ) نداشتن رو حیه ی انتقاد پذیری و خود داری از پاسخ گویی به سوال های دانش آموزان

 

/ 3 نظر / 14 بازدید
ناشناس

با عرض سلام خدمت شما به نظر من قالب وبلاگتون رو تغییر بدید من زود زود میام تو وبلاگتون سر میدم و نظر هم میدم با تشکر

سلااااااام......... دوست گلم .......اومدم اینجا تا دعوتت کنم که به وبلاگم تشریف بیاری[لبخند] راستی وقتی اومدی . یادت نره هاااااا کد لوگوی وبلاگه منو هم یه لطفی کن و دانلودش کن و تو وبت قرار بده[قلب]و تو کامنتیتت اطلاع بده که لوگومو قرار دادی......... اینم ادرسه وبلاگمه منتظرتم دیر نکنیا[لبخند][لبخند][گل] http://behtarinkhanande.persianblog.ir/post/2

سالار فتحی دبیر ادبیات مدرسه توحید

با سلام ضمن تشکر و قدر دانی لطفا جهت ارسال فابل های صوتی یا پاورپوینت و.... خوانندگان که می تواند به وزین کردن وبلاگ کمک کند امکانات لازم را فراهم کنید . در ضمن اگر صفحات تخصصی برای دبیران آمورشگاه طراحی شود به نظر اینجانب می تواند جالب باشد . در نهایت سرافرازی شما عزیزان آرزوی ماست